• Jan Ghijselen, vzwcoach

Waarom Raden van Bestuur teveel doen en te weinig?!?


Bestuurder zijn is een opdracht. Meestal heb je als bestuurder nog een voltijdse dagtaak naast je bestuursmandaat. Raden van Bestuur hebben er alle belang bij om hun taken af te bakenen. Met wat discipline, een aantal goeie controlemechanismen (zie volgende post) en een sterke focus op de kerntaken kunnen bestuurders winnen aan tijd en efficiëntie.

Eén van de belangrijkste principes van vzw-management is "leiderschap op 3 niveaus". Je vindt er meer over op de site en wellicht binnenkort ook op deze blog. Het gaat er om dat we leren om macht en beslissingen te delegeren naar het laagst mogelijke competentieniveau. En het betekent dat beslissingsniveaus in de organisatie duidelijke verantwoordelijkheden hebben. Voor de Raden van Bestuur betekent het: bepalen wat de kernverantwoordelijkheden zijn. En vooral: welke verantwoordelijkheden niet tot die kern behoren.


Raden van Bestuur hebben de neiging om meer hooi op de vork te nemen dan haalbaar: uit ongerustheid, om de organisatie maximaal te steunen, om de directie uit de wind te zetten en zo meer. Maar dat doen we best niet. ongerustheid pak je best aan door goede afspraken en controlesystemen, de organisatie steun je best door je te wijden aan je kerntaken en de directie "uit de wind zetten" hoeft niet: als de Raad haar kerntaken waarneemt en de directie de hare, dan staat iedereen in de wind die "nodig" is.

In de meeste vzw's zijn de Raden van Bestuur te zwaar belast. Als we dan gaan graven, dan merken we dat er vaak te veel aandacht gaat naar verantwoordelijkheden die niet tot het domein van de Raad horen en te weinig aandacht naar verantwoordelijkheden die wel tot hun domein horen.

Waarom?

De oorzaak moeten we zoeken in de samenstelling van de Raad van Bestuur: het gaat vaak om de pioniers, de mensen die zelf de eerste hand aan de ploeg sloegen om de organisatie op te bouwen. Of het gaat om mensen die zelf erg geëngageeerde leidinggevenden zijn, "executive leaders". Hierdoor is de Raad een soort superdirecteur met competenties en vaardigheden die in de lijn liggen van het uitvoerend management.

Skillsets en mindsets

Het gaat om skillsets en mindsets. De mindset en skillset van de meeste Raden van Bestuur is er één van: we maken er iets van, we bouwen aan een organisatie en "met onze vaardigheden kan het niet mislopen".

We bouwen aan een organisatie? Wel, eigenlijk niet, de Raad van Bestuur zet de grote lijnen uit, zorgt voor de nodige middelen, controleert een aantal KPI's en selecteert en ondersteunt een uitvoerend leidinggevende. En daar houdt het op. Het bouwen zelf is aan het management en de medewerkers.

"Met onze vaardigheden kan het niet mislopen"? Dat is een begrijpelijk standpunt. De meeste Raden van Bestuur zijn een soort superdirectie. Ze zijn samengesteld uit mensen met sterke leidinggevende- en managementvaardigheden die niet te beroerd zijn om de handen vuil te maken. Ze hebben ervaring met dwarse leveranciers, ze hebben meer dossiers geschreven dan hen lief is, ze kennen het klappen van de zweep. En die kennis willen ze graag toepassen en doorgeven. En dat is niet zo best.

Raden van Bestuur zijn geen directiecomité.

Velen moeten die stap nog maken van Directiecomité naar Raad van Bestuur

Een ander petje leren opzetten, andere vaardigheden ontwikkelen en toepassen

De vaardigheid om los te laten en van op afstand te besturen is een vaardigheid die vaak ontbreekt. Enthousiasme en goesting nemen de plaats van de noodzakelijke competenties.

Daarbij komt dat de vaardigheden die typisch Raad van Bestuur zijn vaak ontbreken: het netwerk hebben dat de organisatie in contact brengt met de nodige middelen, de vaardigheid om het uitvoerend team te ondersteunen en los te laten, de skill om zich te beperken tot de hoofdzaken.


Visie en voorzitterschap

Om een Raad van Bestuur beter vorm te geven, de bestuurders meer te laten besturen en efficiënter te werken... heb je nood aan een sterke visie en sterk leiderschap. De sleutel ligt, indien een gedeelde visie niet bestaat, bij een sterke voorzitter (m/v) die de kerntaken bewaakt en de Raad regelmatig tot de orde van de dag roept.

Bestuurscyclus

90% van het werk van de Raad van Bestuur ligt voor jaren vast: er zijn een aantal kerntaken en -verantwoordelijkheden en die leg je best vast in een Bestuurscyclus. Je kan het een soort jaaragenda noemen. In de tweede jaarhelft wordt het jaarplan besproken, voor de zomervakantie wordt het afgelopen jaar geëvalueerd, het strategisch plan wordt jaarlijks doorgelicht en aangepast waar nodig, de ondersteuning van het management wordt bekeken, de samenstelling van de Raad en de eigen werking wordt tegen het licht gehouden... kortom allemaal elementen die best op voorhand worden bepaald.

Tijdswinst en efficiëntiewinst door Raden van Bestuur te helpen in de rol te kruipen van ... Raden van Bestuur

#Organisatie #RaadvanBestuur #Governance

blog 2020

Selecteer hieronder

© 2017 vzwCoach.be Proudly created with Wix.com

  • Twitter Social Icon
  • LinkedIn Basic Black