• Jan Ghijselen, vzwcoach

Red de Raad van Bestuur! deel 1: Eerst goesting, dan governance.


In het boek met de verpletterende titel "The Jossey-Bass Handbook of Nonprofit Leadership and Management" (Herman, 2011, Wiley pub.) stelt

Nancy Axelrod dat vier belangrijke trends de traditionele rol van de Raad van Bestuur hebben doen wijzigen:

  • de terugloop van subsidies

  • toegenomen diversiteit, etnisch en generationeel

  • de technologische evoluties

  • de schandalen zowel in de profit als de non-profit (Enron, BNP Paribas, intercommunales, Samu- Social)

Door de toegenomen subsidiedruk worden vzw's vaker louter uitvoerders van een overheidsbeleid.

Zinloos werk?

De Raad heeft niet langer de taak om creatief om te gaan met maatschappelijke uitdagingen. Meer en meer wordt de hoofdtaak om de organisatie leefbaar te houden in het strakke keurslijf van de subsidies. Het gaat erom overheidsopdrachten binnen te halen en de oorspronkelijke missie en visie geraakt op het achterplan.

Medewerkers en stakeholders gaan meer en meer twijfelen aan het nut van de Raad van Bestuur, naarmate die meer en meer operationeel werkt, meer branden blust dan proactief werkt, minder de veranderde samenleving weerspiegelt. Ook vele leden van de Raad hebben het gevoel vooral operationeel te zijn, probleemoplossers te zijn.

Door die twijfels gaat er minder energie, tijd en aandacht naar de Raad en zo wordt ze nog minder relevant. Een vicieuze cirkel.

Het is toch niet de fout van de millenials

Dat we raden van bestuur steeds moeilijker bij elkaar krijgen of houden, is zeker een feit. De algemene teneur is dat het een generatieprobleem is: millenials zouden minder bereid zijn zich langdurig of diepgaand in te zetten en hoppen vrolijk van engagement naar engagement.

Het onderzoek van Axelrod wijst uit dat er dieperliggende oorzaken zijn, die veel te maken hebben met de manier waarop de subsidies werken, de overheden aan toewijzing van opdrachten doen, de eenzijdige nadruk op resultaatsmetingen en meetbare resultaten...

Governance komt later. Axelrod stelt vast dat veel organisaties grijpen naar Governance-literatuur. Heel zinvol en boeiend, maar standaard- oplossingen of- modellen kunnen later nog.


Eerst de goesting Axelrod stelt voor om te starten met de vraag hoe de Raad het meest waarde kan toevoegen aan de organisatie en welk werk noodzakelijk is om strategisch belangrijke stappen te zetten. Je zou de volgende vragen kunnen stellen:

  • Wat is het belang van onze Raad, los van de wettelijke en statutaire verplichtingen?

  • Wat werkt goed? Wat doen we vandaag dat waarde bijdraagt en strategisch belangrijk is?

  • In welke domeinen zouden we best groeien of verbeteringen aanbrengen?

  • Welke KPI's zouden een betere werking van de Raad kunnen aantonen?

  • Welke stappen kunnen we zetten we om effectiever en performanter te werken?

Procedures zonder passie

Veel Raden van Bestuur hebben hun werking gereduceerd tot een aantal voorgeschreven opdrachten. Dit kan beperkend zijn en een reden voor geëngageerde leden om af te hoeken.

Onderzoek wijst uit dat leden ontevreden zijn als de Raad weinig ruimte biedt voor overleg, discussie of innovatie. Als leden hun rol beperkt zien tot die van een formele "stempel" (goedgekeurd door de Raad), zijn ze niet langer betrokken.

So....?

We stellen vaak vast dat de Raad moeizaam functioneert, dat het moeilijk is om nieuwe leden vinden, dat er wel wat "absenteïsme" is, dat het vaak "dezelfde kernleden" zijn die aan de wagen trekken.

Governance is dan niet altijd het beste of eerste medicijn: eerst de vraag stellen wat we kunnen doen om resultaat te hebben, om onze doelstellingen te behalen, stelt Nancy Axelrod voor. Dat lijkt me een prima insteek. Ze heeft het onderzoek gedaan om haar beweringen te staven, overigens. Ze benadert het probleem vanuit "agency" en "empowerment": mensen, en bij uitbreiding: leden van de Raad van Bestuur, worden gedreven en gemotiveerd door de behoefte om resultaat te hebben, impact. Ze hebben behoefte om bij te dragen, om belangrijke dingen te doen.

En het omgekeerde is helaas waar: de details, de kneuterige subsidies en de beperkende regelgeving, maken het moeilijk om "een verschil" te maken. Axelrod dringt echter aan om -zelfs binnen dat enge keurslijf- te blijven zoeken naar impact, eigenheid, bijdrage en empowerment.

#RaadvanBestuur #Kleinevzw #Organisatie #Governance #Strategie

blog 2020

Selecteer hieronder

© 2017 vzwCoach.be Proudly created with Wix.com

  • Twitter Social Icon
  • LinkedIn Basic Black